Meisjesogen snoeien: wanneer en hoe doe je dat?

Meisjesogen zijn van die planten die je tuin maandenlang kleur geven, maar die je met één verkeerde knip het volgende jaar flink kunt teleurstellen. De truc zit hem in het moment en de manier waarop je snoeit. Per soort verschilt dat, en dat is precies wat veel tuiniers over het hoofd zien.

Niet alle meisjesogen zijn hetzelfde

Wie meisjesogen snoeit, moet eerst weten welk type in de tuin staat. De vaste plant Coreopsis kent namelijk twee hoofdgroepen, die je op een totaal ander moment aanpakt. De eenjarige soorten laat je sowieso met rust, die sterven na het seizoen vanzelf af.

De twee belangrijkste groepen vaste planten:

  • Zomerbloeiende soorten, zoals Coreopsis grandiflora en de populaire ‘Early Sunrise’. Deze bloeien van juni tot september en vragen om een stevige zomersnoei.
  • Herfstbloeiende soorten, zoals Coreopsis verticillata (met fijn ingesneden blad) en de hoge Coreopsis tripteris. Deze pieken in augustus en september en knip je pas in het voorjaar terug.

Hybriden zoals ‘Moonbeam’ en ‘Zagreb’ vallen meestal onder de herfstbloeiers, ook al beginnen ze soms al wat eerder. Twijfel je over jouw soort, kijk dan naar het blad: fijn, naaldachtig blad wijst bijna altijd op een herfstbloeier die je met rust laat tot het voorjaar.

TypeSnoeimomentWat je doet
Zomerbloeiers (grandiflora)Juli, na eerste bloeiTot de helft terugsnoeien
Herfstbloeiers (verticillata)Maart / aprilOude stengels tot vlak boven de grond
Eenjarige meisjesogenNiet snoeienUitgebloeide plant in het najaar verwijderen

Zomerbloeiers snoeien: knip in juli

Coreopsis grandiflora en andere vroegbloeiende soorten geven in juni en juli een eerste piek. Daarna zakt de plant in, worden de bloemen schaarser en oogt het geheel rommelig. Dat is het signaal om in te grijpen.

Pak een scherpe snoeischaar en knip de hele plant met ongeveer de helft terug. Niet alleen de uitgebloeide bloemen eruit knippen, maar echt de stengels inkorten tot net boven een gezond bladpaar. De plant loopt vervolgens binnen twee tot drie weken opnieuw uit en geeft in augustus en september een tweede bloei.

Close-up van snoeischaar die een jonge tak van een Spiraea struik snoeit in een natuurlijke tuinomgeving.

TipDoe dit op een droge, bewolkte ochtend. Dan drogen de snoeiwonden snel op en voorkom je schimmels die via vocht binnendringen.

Zie je in september dat de plant opnieuw uitgebloeid raakt, knip dan alleen de lelijke delen weg. Laat het loof verder met rust, dat geeft de wortels nog energie voor de winter. In maart volgend voorjaar knip je de oude stengels die de winter hebben overleefd alsnog tot aan de grond terug.

Herfstbloeiers snoeien: wacht tot het voorjaar

Bij soorten als Coreopsis verticillata, ‘Moonbeam’ en ‘Zagreb’ ligt het anders. Die bloeien laat door en stoppen pas bij de eerste vorst. Snoei je die in de zomer of herfst terug, dan haal je de knopvorming onderuit en mis je het beste deel van hun bloei.

Deze meisjesogen laat je volledig met rust tot ergens in maart of april, wanneer het warmer wordt en de eerste nieuwe scheuten zichtbaar worden. Dan knip je alle oude stengels weg tot net boven die groene uitlopers. Meestal blijft er een lage pol over van een centimeter of vijf.

Let opHerfstbloeiers in het najaar terugsnoeien is de meest gemaakte fout bij meisjesogen. De plant kan dan niet voldoende reservestoffen opslaan voor de winter en loopt in het voorjaar zwak of helemaal niet meer uit.

Voor wie de tuin in de winter netjes wil houden: je kunt de uitgebloeide stengels laten staan. Sommige soorten geven nog een mooi wintersilhouet en vogels pikken er zaden uit. Ook dat is een prima reden om de schaar pas in maart te pakken.

Tuinzicht met Spiraea struiken in verschillende groeistadia, enkele net gesnoeid onder zacht ochtendlicht.

De uitgebloeide bloemen wegknippen tussendoor

Tussen de grote snoeibeurten door loont het om wekelijks even langs de plant te lopen en uitgebloeide bloemen weg te halen. Dat heet met een duur woord deadheaden, maar het stelt weinig voor: je pakt de stengel onder de verwelkte bloem vast en knipt hem terug tot het eerste bladpaar eronder.

Dit verlengt de bloei flink, omdat de plant geen energie steekt in zaadvorming. Doe je het niet, dan is de bloei sneller voorbij en zaait de plant zich soms te gretig uit. Vooral Coreopsis grandiflora kan zichzelf flink uitzaaien als je niet oplet.

Goed om te wetenBij fijnbladige soorten zoals ‘Moonbeam’ is het lastig om bloem voor bloem weg te knippen. Daar werkt het beter om met een schaapjes-schaar de hele bovenkant lichtjes te knippen zodra de eerste bloeigolf over zijn hoogtepunt is.

Scheuren: de onmisbare stap om de drie jaar

Meisjesogen zijn geen planten die het twintig jaar op dezelfde plek volhouden. Na drie tot vier jaar wordt de pol in het midden kaal, neemt de bloei af en ziet de plant er simpelweg niet meer uit. Dat los je niet op met snoeien, maar met scheuren.

De beste tijd daarvoor is het vroege voorjaar, in maart of april, als de plant net begint uit te lopen. Steek de hele pol uit, deel hem met een scherpe spade in twee of drie stukken en plant de buitenste, gezonde delen terug in verrijkte grond. Het middenstuk gooi je weg, dat is toch uitgeput.

Wie dit elke drie jaar doet, houdt compacte pollen met meer bloemen dan blad. En het is meteen de makkelijkste manier om gratis nieuwe planten te krijgen.

Gereedschap en nazorg

Een schone, scherpe snoeischaar is het enige gereedschap dat je nodig hebt voor meisjesogen. Bot gereedschap knelt de stengels af en maakt rafelige wonden waar schimmel gretig gebruik van maakt. Ontsmet de schaar even met spiritus als je meerdere planten achter elkaar snoeit, zeker als je eerder een zieke plant hebt aangepakt.

Na het snoeien, vooral na de forse zomersnoei van grandiflora-soorten, heeft de plant baat bij wat extra voeding en water. Een handje organische meststof rond de voet van de plant en een flinke scheut water helpen de hergroei op gang. Doe je dat niet, dan kan de plant wekenlang stil blijven staan voordat hij het weer oppakt.

Heb je andere planten in de border die ook een snoeibeurt kunnen gebruiken, kijk dan even naar de basisregels van snoeien in de siertuin. Veel vaste planten volgen een vergelijkbaar ritme als meisjesogen.

Veelgemaakte fouten op een rij

  • Herfstbloeiers in de herfst afknippen. De plant verliest zijn winterbescherming en loopt in het voorjaar niet of zwak uit.
  • Alleen de uitgebloeide bloemen wegknippen bij zomerbloeiers, in plaats van de plant echt tot de helft terug te pakken. Dan blijft de tweede bloei uit.
  • Scheuren vergeten. Een pol ouder dan vier jaar wordt hoe dan ook lelijk en bloeit slecht, ongeacht hoe goed je snoeit.
  • Snoeien met een botte schaar. Geeft infecties en afstervende stengels tot diep in de plant.
  • Te vroeg in het voorjaar aan de slag gaan. Wacht echt tot de kans op strenge nachtvorst voorbij is, meestal eind maart of begin april.

Veel gestelde vragen

Veelgestelde vragen over meisjesogen snoeien

Wanneer moet ik meisjesogen snoeien voor een tweede bloei?
Zomerbloeiende meisjesogen zoals Coreopsis grandiflora snoei je in juli, direct na de eerste bloei. Knip de hele plant tot ongeveer de helft terug. Binnen twee tot drie weken loopt de plant opnieuw uit en geeft hij in augustus en september een volwaardige tweede bloei.

Waarom loopt mijn meisjesogen in het voorjaar niet meer uit?
De meest gemaakte fout is het terugsnoeien van herfstbloeiende soorten in het najaar. De plant kan dan onvoldoende reservestoffen opslaan voor de winter. Laat oude stengels daarom altijd staan tot maart of april, wanneer nieuwe scheuten zichtbaar worden.

Wat is het verschil in snoei tussen zomer- en herfstbloeiers?
Zomerbloeiers zoals ‘Early Sunrise’ knip je in juli na de eerste bloei met de helft terug. Herfstbloeiers zoals Coreopsis verticillata en ‘Moonbeam’ laat je juist volledig met rust tot het voorjaar. Snoei je deze te vroeg, dan verwijder je de bloemknoppen.

Hoe vaak moet ik een meisjesogen scheuren?
Scheur de pollen om de drie tot vier jaar in het vroege voorjaar. Het midden van een oudere pol wordt kaal en de bloei neemt af. Steek de pol uit, gooi het uitgeputte midden weg en herplant alleen de gezonde buitenste delen in verrijkte grond.

Moet ik uitgebloeide bloemen van meisjesogen wekelijks wegknippen?
Ja, wekelijks deadheaden verlengt de bloeiperiode aanzienlijk. Knip de stengel onder de verwelkte bloem terug tot het eerste bladpaar. Hiermee voorkom je zaadvorming en stimuleer je de plant om nieuwe knoppen te maken. Bij fijnbladige soorten knip je lichtjes de hele bovenkant.